Je powertool voelt op een ijskoude ochtend anders aan dan in de zomer: minder power en de accu lijkt sneller leeg dan het display beloofde. Dit is hartstikke logisch. Er is niks mis met je gereedschap: het zit in de chemie van de accu zelf. Met een paar aanpassingen haal je er ook in de winter het volledige vermogen uit.
Hieronder lees je wat kou precies met een 18V-pack doet en hoe je daar het hele seizoen mee omgaat.
Wat doet kou precies met de chemie van je 18V-accu?Een lithium-ion accu levert stroom doordat ionen heen en weer bewegen tussen de twee elektrodes. Kou vertraagt die beweging en verhoogt de interne weerstand van de cel, waardoor er minder stroom beschikbaar is voor je motor. Bij min twintig graden kan de capaciteit tijdelijk met veertig tot vijftig procent dalen ten opzichte van kamertemperatuur. Je accu is dan niet stuk: hij is gewoon koud.
Ter vergelijking: een loodzuuraccu, zoals in een ouder type gereedschap of een accu-auto, verliest bij diezelfde temperatuur al snel zestig procent van zijn capaciteit. Lithium-ion doet het in de kou dus relatief goed, wat verklaart waarom vrijwel alle 18V-gereedschap tegenwoordig op deze techniek draait.
Gebruiken bij kou is onschuldig: je merkt minder kracht, maar de accu raakt er niet blijvend door beschadigd. Opladen bij temperaturen onder het vriespunt is een ander verhaal. De lithium-ionen zetten zich dan niet netjes vast in de anode, maar slaan neer als metallisch lithium op het oppervlak. Dat kost blijvend capaciteit en vormt een veiligheidsrisico.
De elektronica in moderne accupacks herkent dit risico en grijpt in: zodra de celtemperatuur onder een bepaalde grens zakt, weigert de lader te starten. Bij Milwaukee-accu’s heet dit beveiligingssysteem REDLINK, maar vrijwel elk merk kent een vergelijkbare bescherming. Dat is geen storing: het is bescherming. Twijfel je na een winter vol kou-cycli aan de conditie van je accu, dan check je die het snelst tijdens een onderhoudsbeurt.
Een paar gewoontes maken het verschil tussen een accu die de hele winter meegaat en een die halverwege het seizoen achteruitgaat.
Werk je met een combiset zoals de Milwaukee-sets, dan heb je vaak al een reserveaccu binnen handbereik. Datzelfde principe geldt voor losse machines: een boormachine of een cirkelzaag draait ’s winters het soepelst met een accu die net van kamertemperatuur komt.
Ja, gebruiken bij vorst is op zich onschuldig voor de accu.
Je merkt wel dat de accu minder kracht en een kortere gebruiksduur geeft. Dat is een tijdelijk effect van de kou en geen teken van schade.
De meeste 18V-packs weigeren te laden zodra de celtemperatuur onder het vriespunt zakt.
Het exacte omslagpunt verschilt per merk en model. Raadpleeg bij twijfel de handleiding van je specifieke accu en lader.
Dat komt door de tijdelijke capaciteitsdaling bij kou, niet door een defecte accu-indicator.
De meter meet de spanning op het moment van aflezen. Bij een koude accu ligt die spanning al lager, terwijl er bij opwarming vaak weer meer capaciteit beschikbaar komt.
Dat signaal geeft meestal een geblokkeerde laadcyclus aan door een te lage celtemperatuur.
Zodra de accu op temperatuur is, herstart de lader doorgaans automatisch. Blijft het knipperen aanhouden bij kamertemperatuur, dan is een controle van de contacten of een andere lader het proberen waard.
Niet door gebruik in de kou, wel door herhaaldelijk opladen bij temperaturen onder het vriespunt.
Een enkele koude oplaadbeurt is meestal geen ramp. Bij herhaling bouwt de schade aan de cellen zich wel op en neemt de capaciteit merkbaar af.
Binnenshuis, bij een temperatuur tussen ongeveer tien en dertig graden.
Laat accu’s dus niet ’s nachts in een onverwarmde bus, loods of aanhanger liggen, ook niet als ze net zijn opgeladen.
Ja, een accu die in gebruik is warmt zichzelf licht op door de interne weerstand.
Leg de accu tussen twee klussen door niet urenlang stil in de vrieskou. Een binnenzak of geïsoleerde tas houdt de temperatuur langer stabiel.
